رمان فرانسه: سلام بر غم / فرانسواز ساگان Reviewed by Momizat on . ادبیات اقلیت ـ سلام بر غم نخستین کتاب از نویسندۀ شهیر فرانسوی، فرانسواز ساگان (فرانسواز کواره) است که در سن هجده سالگی آن را نوشته و نخستین کتاب او به شمار می‌ر ادبیات اقلیت ـ سلام بر غم نخستین کتاب از نویسندۀ شهیر فرانسوی، فرانسواز ساگان (فرانسواز کواره) است که در سن هجده سالگی آن را نوشته و نخستین کتاب او به شمار می‌ر Rating: 0
شما اینجا هستید:خانه » خبر و گزارش » رمان فرانسه: سلام بر غم / فرانسواز ساگان

رمان فرانسه: سلام بر غم / فرانسواز ساگان

رمان فرانسه: سلام بر غم / فرانسواز ساگان

ادبیات اقلیت ـ سلام بر غم نخستین کتاب از نویسندۀ شهیر فرانسوی، فرانسواز ساگان (فرانسواز کواره) است که در سن هجده سالگی آن را نوشته و نخستین کتاب او به شمار می‌رود.

ساگان با این کتاب به شهرت و معروفیتی جهانی رسید و نخستین کتاب او، به‌سرعت به زبان‌های مختلفی ترجمه و منتشر شد و دو سال پس از انتشار کتاب در فرانسه، در ایران نیز به فارسی ترجمه و منتشر شد.

نویسندۀ سلام بر غم در سال ۱۹۳۵ به دنیا آمد و در سال ۲۰۰۴ در سن ۶۹ سالگی از دنیا رفت. معروف‌ترین کتاب او، سلام بر غم را در تابستان ۱۹۵۳ (در هجده سالگی) در طول هفت هفته نوشت و یک سال بعد، در سال ۱۹۵۴ منتشر کرد که در عرض چند روز به چاپ دوم رسید و به حدود ۲۲ زبان ترجمه شد. این کتاب در سال ۱۳۳۵ (۱۹۵۶) تنها دو سال پس از انتشار در فرانسه به قلم ب. مقدم (رضا بابا مقدم؛ معروف به بابا مقدم) و در بنگاه مطبوعاتی صفیعلیشاه منتشر شد.

این مترجم در ابتدای ترجمه‌اش دربارۀ این کتاب نوشته است: «فرانسواز در اندوه بر تو سلام سیمای شخصیت‌های مختلفی را با مهارت نقاشی کرده و غیرمستقیم اصل تربیتی خود را مورد تشریح قرار داده است. او در عین حال نویسنده‌ای است بی‌طرف، یعنی هرگز در این فکر نیست که هدف و غرض خود را از به هم آمیختن چند نفر و ذکر حوادثی که بر آنان می‌گذرد، مستقیم و صریح بیان کند. کار او تنها داستان است، آن هم تعریفی بی‌ریا و به مجردی که داستان به پایان می‌رسد کار او نیز پایان می‌پذیرد. روش او تفسیر حوادث نیست، بلکه بیان تجربیات و وقایع است.»

نظر برخی مشارکت کنندگان در جلسۀ «سیر مطالعاتی رمان» (دورۀ ادبیات فرانسه) را که روز جلسۀ روز یک‌شنبه، ۲۵ بهمن ۱۳۹۴ برگزار شد، می خوانیم:

حجت زمانی: سلام بر غم رمانی با ساختاری کلاسیک و ساده است. ساگان اما در همین ساختار ساده با انتخاب‌هایش (جاهایی که باید روایت کند و جاهایی که نباید روایت کند) نشان داده که لااقل قصه‌گوی خوبی است. عدم قضاوت و لحن نسبتاً بی‌طرف راوی امتیاز دیگری برای رمان است و باعث می‌شود رمان تأثیر بیشتری بر مخاطب بگذارد. در پایان، خواننده دیگر آن خوانندۀ آغازی نیست. و این برای رمان اول یک نویسندۀ هجده ساله موفقیت کمی نیست.

جعفر مرتضوی: رمان سلام بر غم فرانسواز ساگان را اگر چه شاید نتوان در میان آثار برتر ادبی جای داد، اما جسارت نویسنده در نوشتن از شخصیت‌هایی یکتا در فضای رمان و موقعیت‌های بدیعی که پدید می‌آورد، ستودنی است. راوی که دختری هفده ساله است ـ درست هم سن نویسنده در زمان نگارش رمان ـ شرحی از زندگی پدرش می‌دهد که پس از جدایی از مادر او زندگی بی‌قیدانه  و سراسر عیش را در پیش گرفته است. زندگی دختر نیز فارغ از قیود مرسوم جامعه است و چنین ترکیبی باعث وارد آمدن آسیب‌هایی جبران‌ناپذیر به اطرافیان ایشان می‌شود.

نویسنده با انتخاب روایت اول شخص به شخصیت‌پردازی اثر خویش نیز کمک شایانی کرده است و با روایت صادقانۀ او که سرشار از  دودلی‌ها، احساسات  لجام‌گسیخته و هیجان‌های روحی است، شخصیتی باورپذیر از او ساخته  و از این منظر خواننده را به یاد راوی کتاب ناطوردشت سلینجر می اندازد.

مهدی موسوی نژاد: سلام بر غم را می‌توان نمونه و الگوی خوبی برای آن حلقۀ همیشه مفقوده در ادبیات داستانی خودمان دانست. همیشه و در طول تاریخ کوتاه ادبیات داستانی فارسی این بحث و مسئله وجود داشته است که آیا می‌توان رمانِ خوبی نوشت که مخاطبش فقط نخبگان و افرادی کم‌شمار نباشند و عموم مردم هم از خواندش لذت ببرند یا اگر می‌خواهیم رمان و داستان پرتیراژ و همه کس پسند داشته باشیم، باید برویم سراغ رمان‌های پاورقی و فاقد ارزش ادبی؟ به نظر من عامه‌پسند بودن مساوی با ابتذال و نداشتنِ ارزشِ ادبی نیست و رمان‌هایی مثل سلام بر غم شاهد و نمونۀ خوبی برای این مسئله‌اند. این رمان‌ها علاوه بر آن‌که مانند رمان‌های نخبه‌گرا و شاید بتوان گفت آوانگارد، سلیقۀ مخاطب را بالاتر می‌برند و او را پرورش می‌دهند و تغییری در نگاه او به دنیا ایجاد می‌کنند، به دام ابتذال و بی‌محتوایی هم نمی‌افتند. این نوع کتاب‌ها مابه‌الامتیازشان این است که علاوه بر خوش‌خوان بودن، نگاهی پشتشان هست و چیزی بر مخاطب می‌افزایند و بنابراین، می‌توانند واسطه‌ای برای جذب مخاطب به ادبیات جدی‌تر و سخت‌خوان‌تر باشند. فرانسواز ساگان، هرچند این رمان را در سن بسیار کمی نوشته است ـ و این مسئله‌ای به‌کلی حاشیه‌ای است ـ در نوشتن این رمان دارای جهان‌بینی و نگرش خاصی است که آن را به مخاطب القا می‌کند، تقابل زیبایی میان زندگی بی‌قیدانه و زندگی منظم ایجاد می‌کند؛ شاید میان نگاه دیونیزوسی و آپولونی؛ بی‌هیچ قضاوتی؛ و این از نگاه غنی او به این مسئله می‌آید. و همین نگاه ژرف اوست که کتاب او را در میان کتاب‌های جدی ادبیات جا می‌دهد.

***

جلسات «سیر مطالعاتی رمان» هر دو هفته یک بار برگزار می‌شود و در آن، به صورت دوره‌ای، رمان‌هایی از نویسندگان مهم و تأثیرگذار یک کشور، بر اساس تاریخ بررسی می‌شود.

در این جلسات که از آذر ۱۳۸۹ آغاز شده است، تا کنون بیش از صد رمان، نقد و بررسی شده‌اند. در دورۀ جدید این جلسات، رمان‌ها بر اساس ملیت نویسندۀ آن‌ها انتخاب می‌شوند. در دو دورۀ قبل رمان‌های آمریکایی و ایتالیایی خوانده و بررسی شده است و در دورۀ فعلی که سومین دورۀ این «سیر مطالعاتی» است، به رمان‌های فرانسوی پرداخته می‌شود این دوره از بررسی رمان «ژاک قضاقدری» اثر دیدرو شروع شده و خوانش رمان‌ها بر اساس سیر تاریخی نویسندگان آن‌ها ادامه دارد.

***

جلسات قبل:

«سرانجام شری» اثر سیدونی گابریل کولت

«خاموشی دریا» اثر ورکور

«دیو در تن» اثر رمون رادیگه

«پرواز ایکار» اثر رمون کنو

«چیزها» اثر ژرژ پرک

«منگی» اثر ژوئل اگلوف

«حکم مرگ» اثر موریس بلانشو

«افعی در مشت» اثر هروه بازن

«مردی با کبوتر» اثر رومن گاری

«جادۀ کمربندی» اثر آنری بوشو

جلسۀ بعد:

یک‌شنبه ۹ اسفند ۱۳۹۴، رمان «مرگ کثیف» نوشتۀ ژان پی یر رمی، مترجم: مرتضی کلانتری

ادبیات اقلیت / ۲ اسفند ۱۳۹۴

Print Friendly

تمامی حقوق برای پایگاه اینترنتی «ادبیات اقلیت» محفوظ است.

رفتن به بالا